Je bent hier: Home / Archief voor Beleven / Wijngeschiedenis

Échte Leuvense wijn, uit het Hageland…

De stad Leuven besloot onlangs zijn naam te geven aan een Cuvée Leuven, waarvan de opbrengst deels voor het goede doel is. Jammer genoeg werd daar een Chileense wijn voor gekozen, in samenwerking met supermarktketen Delhaize. Toch wel een beetje bizar, eerlijk gezegd, aangezien het Hageland, waar prima Belgische wijn wordt gemaakt, om de hoek ligt!

Misschien houdt het Leuvense stadsbestuur niet van wandelen? ;-) Anders waren de dames en heren namelijk wel eens in Wezemaal/Rotselaar geweest, slechts enkele kilometers van hun stad verwijderd, in het groene Hageland. Daar ligt een bijzondere heuvel, de Wijngaardberg, waar tegenwoordig oude wijnbouwtradities in ere worden gehouden. In de middeleeuwen stonden hier wijnstokken aangeplant op de zuidhellingen, een traditie die in de negentiende eeuw korte tijd nieuw leven werd ingeblazen. Je kon de wijn en de druiven uit Leuven aantreffen tot in de rekeningen van de Hollandse en Stichtse steden!

[Lees meer...]

Onderwerp: Nederland en België, Wijngeschiedenis, Wijntoerisme Tags: , , ,
16 mei 2012 door Reageer

Wijn uit de Maasvallei: een bezoek aan Château Bon Baron

De Maasvallei is in trek bij wijnstokken! De Belgische krant De Standaard meldde vorige week dat bij wijnbouwer Karel Henckens van wijngoed Aldeneyck in Maaseik dit voorjaar 3700 stokken chardonnay de grond in gingen, voor Maaslandse bubbels. Aldeneyck ligt niet ver van Maastricht, en diverse Nederlandse en Belgische wijngaarden zijn hier aangeplant in en om de vallei van de Maas.

Een stuk zuidelijker langs de rivier, tussen Profondeville en Dinant, in de Belgische Ardennen,  staat eveneens al enige jaren een groeiend aantal wijnstokken. Dit stuk van de Maasvallei valt onder de Belgische herkomstbenaming Côtes de Sambre et Meuse, ingesteld op 27 mei 2004. In de hele appellation zijn zo’n 30 wijnmakers actief (stand 2009, uit het boek Belgische wijngaarden). Een zeer recente aanplant is de 14 hectare van Château Bon Baron, net voor je vanuit het noorden de vestingstad Dinant in rijdt, op de oostelijke oever van de rivier. Aangeplant op deze wijngaard Divo Nanto, die vanaf de weg een absolute eye catcher is, staat een groot aantal verschillende druivenrassen, zowel klassieke internationale als nieuwe Duitse kruisingen. Aan resistente rassen als solaris, johanniter en regent doen ze niet op Bon Baron, wel aan acolon (een kruising tussen dornfelder en blaufränkisch), müller thurgau of cabernet dorsa (cabernet sauvignon x dornfelder). De plantjes komen momenteel nauwelijks boven de bodembedekking uit, maar dat zal snel veranderen.

Schuin tegenover de wijngaard Divo Nanto, op de andere oever van de Maas, ligt Bouvignes, oftewel Bout de Vignes, een naam die ‘het eind van de wijngaarden’ betekent.  In de middeleeuwen zagen de hellingen rond Dinant namelijk groen van de wijnstokken, niet van de bomen! In dat wijnverleden van de streek zijn de eigenaren van Château Bon Baron, het Nederlandse echtpaar Jeanette en Pjotr, zeer geïnteresseerd. Zozeer zelfs dat ze in toeristenstadje Dinant een vervallen achttiende-eeuwse kerk hebben gekocht waar ze niet alleen een proeflokaal in willen vestigen, maar waar ook een permanente tentoonstelling over de wijngeschiedenis van de Maasvallei zal komen. Vooral kloosters bezaten in de Maasvallei wijngaarden: de abdij van Gembloers bijvoorbeeld ontving in de tiende eeuw van bisschop Notger van Luik een wijngaard in de omgeving van Namen. Vanaf de zestiende eeuw verdween de wijnbouw langzamerhand: alleen rond Hoei hielden wijngaarden het uit  tot in de twintigste eeuw.

[Lees meer...]

Onderwerp: Nederland en België, Wijngeschiedenis, Wijntoerisme Tags: , , ,
10 mei 2012 door Reageer

Zo goed als de melk van Onze Lieve Vrouw: Liebfraumilch

Tijdens mijn onderzoek naar de firma Van Gils / Van Dongen, slijters te Utrecht, publiceerde ik op Wijnkronieken een pagina van een prijscourant uit circa 1920. In die prijscourant stond een rijtje Rijn- en Moezelwijnen, waarvan Liebfraumilch, aangeleverd door de firma B. Rosenstein uit Wiesbaden, voor f 1,85 per fles de duurste was. Zelfs de duurste rode Bordeaux uit de lijst, Château Cantemerle, was met f 1,70 nog goedkoper! En dat terwijl wij Liebfraumilch tegenwoordig associëren met op zijn best middelmatige zoete slobber uit de onderste schappen van de supermarkt. Liebfraumilch zoals wij die kennen heeft de Duitse wijnen jarenlang een slechte reputatie bezorgd!

Een bevriende relatie zocht voor mij uit hoe dat nu precies zat met die Liebfraumilch, en wat daarmee gebeurd was. Hoe kan het dat zo’n dure wijn 100 jaar later zo’n slechte naam heeft? Ik kende het verhaal in grote lijnen wel, maar niet eerder werd het zo gedetailleerd en duidelijk uitgelegd dan in de mail die mijn relatie uit Duitsland ontving. Omdat ik in juni naar Rheinhessen ga en een aantal plaatsen uit het verhaal rondom Liebfraumilch zal bezoeken, heb ik die mail er weer eens bij gepakt, en het verhaal vertaald. Het volgt hieronder, en ik ben Jacob Molendijk, Felix Zillien en Wilhem Steifensand zeer erkentelijk voor hun naspeuringen.

Worms, oudste stad van Duitsland
In Worms, gelegen aan de Rijn, werd eind 1200 begonnen met de bouw van de Liebfrauenkirche (kerk van Onze Lieve Vrouw); deze kerk kwam gereed rond 1300. In de 15e eeuw werd vervolgens een groot kloostercomplex gebouwd, aangezien de kerk, gewijd aan Maria, aan een pelgrimsroute naar Santiago de Compostella lag, bij een plaats om de Rijn over te steken. De vele pelgrims die door Worms kwamen, waren op zoek naar veilig onderdak, en dat bood het klooster. In de tuin van het klooster werd een wijngaard aangeplant, en de vele pelgrims verspreiden vervolgens de roem van de wijn van het klooster over de wereld. Zij noemden de wijn ‘zo goed als de melk van Onze Lieve Vrouw’: Liebfraumilch. (Volgens andere berichten is de term Liebfraumilch pas vanaf de 18e eeuw gedocumenteerd, maar ik vind dit verhaal leuker… ;-) )

[Lees meer...]

Onderwerp: Duitsland, Links to the Past, Wijngeschiedenis Tags: , , ,
6 mei 2012 door Reageer

A Sweet and Sour Experience: Tasting Uhudler!

Probably every wine country has its secrets: wines that are produced only in hidden corners of the vineyard area, drunk only by the locals. I have come across wines like this in France a few years ago, and in Austria in 2010, during EWBC. And there are undoubtedly much more. These are wines that are not exported, not produced in large quantities, sometime even almost forbidden, but not quite.  And mostly, there is a very interesting history behind these wines.

One such wine – let’s called it X –  I tasted last week, at home, together with a friend who happened to have  a bottle of X in his cellar. When Bernard learned I had heard of X, but not tasted it, he offered to come by and share that bottle together. And so we did.

Wine museum Moschendorf
I first heard about X during the press trip after EWBC 2010 to Südburgenland. We visited the tiny open air wine museum in Moschendorf, close to the Hungarian border. Walking to the tasting room, where we were going to taste some 30 and more wines from Blaufränkisch, from the Eisenberg DAC, we saw the word ‘uhudler’ on a large information panel and also on the walls of some houses. A welcoming sign moreover spoke of Uhudler-Verkostung im Stadel. So uhudler was probably a wine! And that is indeed what the information panel told us. Uhudler is a wine made of what the Austrians call Direktträger: American vines, with American rootstock and all. During the big phylloxera epidemic  of the late nineteenth century, whereby a tiny aphid devasted almost all of Europe’s vineyards by gnawing at the roots of the vines, people tried all kinds of things to be able to keep making wine. It took a while before the final cure was discovered: grafting European Vinifera vines onto American non-Vinifera rootstock. The continent of Northern America has a large array of berry carrying vines, different from the European Vitis Vinifera. These vines go by the name of Vitis Lambrusca, or Vitis Rupestris. And they are immune to the grape louse, phylloxera vastatrix.

[Lees meer...]

Onderwerp: EWBC, Links to the Past, Oostenrijk, Rare druiven, Wijngeschiedenis Tags: , , ,
22 april 2012 door 2 Reacties

Reclame voor wijn mag geen heilzame werking suggereren

Ooit was wijn één van de belangrijkste medicijnen. Middeleeuwse apothekers verkochten allerhande drankjes waarin wijn en kruiden een belangrijke rol speelden, en artsen zetten wijn – warm en vochtig –  in om aandoeningen van het lichaam – koud en droog – te verhelpen (gebaseerd op klassieke Griekse medische theorieën).

Tegenwoordig mag dat blijkbaar écht niet meer, de combinatie wijn en medicijn. Het Europese Hof van Justitie heeft besloten dat in reclame voor wijn niet de suggestie gewekt mag worden dat de drank een (tijdelijke) heilzame werking heeft voor de maag.  Het persbericht dat het Europese Hof van Justitie heeft uitgegeven, begint aldus:

Volgens advocaat-generaal Mazák mag reclame voor wijn geen tijdelijk heilzaam effect voor de maag suggereren. Dat geldt ook voor reclame die claimt dat het verlaagde zuurgehalte de nadelige effecten van de wijn op het lichamelijk welzijn meer beperkt dan doorgaans bij dergelijke wijn het geval is.

[Lees meer...]

Onderwerp: Nieuws, Wijngeschiedenis Tags: , ,
30 maart 2012 door Reageer

Stripboek over de zeven hoofdzonden van Robert Parker

Als historicus heb ik geleerd dat  afstand nemen vaak het beste perspectief levert. Gebeurtenissen waar we middenin zitten, zijn vaak moeilijker te duiden op het moment zelf dan enige jaren later. Zo is het wat mij betreft ook met de rol van wijncriticus Robert Parker. Natuurlijk weet ik waarom hij beroemd en berucht is: zijn fameuze puntentelling die over de hele wereld gevreesd én verlangd wordt. Heeft een wijn tussen de 90 en de 100 Parkerpunten, dan is je kostje als wijnproducent gekocht. Die punten door Parker hebben echter ook een keerzijde: velen verwijten Parker dat hij een eenzijdigheid in de wijnstijlen heeft bewerkstelligd. Wijnproducenten zijn hun wijnen namelijk steeds vaker gaan maken in een stijl die gegarandeerd Parkerpunten oplevert. De grote wijnen van Bordeaux (en vele andere) zijn daardoor blockbusters geworden met ‘alleen maar’ kracht, rijp fruit en hoge alcoholpercentages. Subtiliteit en elegantie zouden in veel wijnen ver te zoeken zijn.

[Lees meer...]

Onderwerp: Boeken, Frankrijk, Wijngeschiedenis Tags: , ,
14 maart 2012 door Reageer

Flarden wijngeschiedenis in Paushuize

In Utrecht was dit weekend het historische Paushuize opengesteld voor publiek. Na een grondige restauratie zijn alle zalen van dit 16e-eeuwse pand, gebouwd voor de enige Nederlandse paus Adrianus in 1517, weer te bewonderen én te huren. De provincie blijft eigendom van Paushuize, maar Huize Molenaar zal de exploitatie voor feesten en partijen op zich nemen. Binnenkort staat op DUIC een uitgebreide column van mij over Paushuize.

Paushuize is in de loop der eeuwen heel wat voor feesten en partijen gebruikt door zijn adellijke en hooggeplaatste eigenaren en bewoners. Zelfs een chique logement zat erin, waar koningin Hortense, echtgenote van Lodewijk Napoleon, verbleef. Uiteraard zijn er dan ook ruime keukens in het pand, met zelfs 16e-eeuwse ijskasten. Zie je ze al gevuld met flessen witte Rijnwijn of Monbazillac, van de beroemde Marque Hollandaise?

[Lees meer...]

Onderwerp: Wijngeschiedenis Tags: , , ,
11 maart 2012 door Reageer

Renaissance of the Wines of Paris – Ile de France

From the Middle Ages to its glory days in the 18th century, the prized wines of the Ile de France, the Paris region, stocked the cellars of French kings and clergymen and covered over 100,000 acres of land. These wines were also well known in medieval literature, and figure in several poems extolling the virtues of these wines.

The Revolution, vine disease and urbanisation all took their toll, however, with quality plummeting as Parisian vintners lost out to southern wines imported by train. The First World War marked the coup de grace for wine production in the French capital.

[Lees meer...]

Onderwerp: Links to the Past, Nieuws, Wijngeschiedenis Tags: , ,
2 maart 2012 door Reageer

American Wine for American Presidents

In a very informative article at the website of The Wine Spectator, Ben O’Donnell tells us of the preferred wines of Presidents Nixon and Reagan. O’Donnell interviews current White House director of food and beverage Daniel Shanks, who left Napa’s Domaine Chandon to take that post starting in the Clinton administration.

Shanks and O’Donnell give us a glimpse of the wines that are drunk during state dinners, and tell about the change from French wines to American ones in the White House cellars.

Read more in Red Wine, White House

Onderwerp: Links to the Past, Nieuws, USA, Wijngeschiedenis Tags: , ,
29 februari 2012 door Reageer

Links to the Past: Preparing for EWBC2012

 

As of today, Wijnkronieken has a new category of posts, in preparation of the European Wine Bloggers Conference 2012 held in Turkey. The name of the category: Links to the past. This category will focus on the rich history of wine, not only in the Netherlands, but in the whole world.

Why a category in preparation of EWBC2012? Because the theme of this year’s annual conference for wine educators is Sources. As the organisation explains: ‘The choice of Turkey as the host for the conference is particularly exciting for wine lovers, as recent evidence points to areas of Turkey being the original source of domestic vine cultivation and possibly winemaking. Several countries in the region make this claim, and we hope to explore what this ancient lineage can bring to the contemporary wine conversation.’

[Lees meer...]

Onderwerp: EWBC, Links to the Past, Wijngeschiedenis Tags: , ,
29 februari 2012 door Reageer
« Oudere Artikelen