Échte Leuvense wijn, uit het Hageland…

De stad Leuven besloot onlangs zijn naam te geven aan een Cuvée Leuven, waarvan de opbrengst deels voor het goede doel is. Jammer genoeg werd daar een Chileense wijn voor gekozen, in samenwerking met supermarktketen Delhaize. Toch wel een beetje bizar, eerlijk gezegd, aangezien het Hageland, waar prima Belgische wijn wordt gemaakt, om de hoek ligt!

Misschien houdt het Leuvense stadsbestuur niet van wandelen? ;-) Anders waren de dames en heren namelijk wel eens in Wezemaal/Rotselaar geweest, slechts enkele kilometers van hun stad verwijderd, in het groene Hageland. Daar ligt een bijzondere heuvel, de Wijngaardberg, waar tegenwoordig oude wijnbouwtradities in ere worden gehouden. In de middeleeuwen stonden hier wijnstokken aangeplant op de zuidhellingen, een traditie die in de negentiende eeuw korte tijd nieuw leven werd ingeblazen. Je kon de wijn en de druiven uit Leuven aantreffen tot in de rekeningen van de Hollandse en Stichtse steden!

[Lees meer...]

Wijn uit de Maasvallei: een bezoek aan Château Bon Baron

De Maasvallei is in trek bij wijnstokken! De Belgische krant De Standaard meldde vorige week dat bij wijnbouwer Karel Henckens van wijngoed Aldeneyck in Maaseik dit voorjaar 3700 stokken chardonnay de grond in gingen, voor Maaslandse bubbels. Aldeneyck ligt niet ver van Maastricht, en diverse Nederlandse en Belgische wijngaarden zijn hier aangeplant in en om de vallei van de Maas.

Een stuk zuidelijker langs de rivier, tussen Profondeville en Dinant, in de Belgische Ardennen,  staat eveneens al enige jaren een groeiend aantal wijnstokken. Dit stuk van de Maasvallei valt onder de Belgische herkomstbenaming Côtes de Sambre et Meuse, ingesteld op 27 mei 2004. In de hele appellation zijn zo’n 30 wijnmakers actief (stand 2009, uit het boek Belgische wijngaarden). Een zeer recente aanplant is de 14 hectare van Château Bon Baron, net voor je vanuit het noorden de vestingstad Dinant in rijdt, op de oostelijke oever van de rivier. Aangeplant op deze wijngaard Divo Nanto, die vanaf de weg een absolute eye catcher is, staat een groot aantal verschillende druivenrassen, zowel klassieke internationale als nieuwe Duitse kruisingen. Aan resistente rassen als solaris, johanniter en regent doen ze niet op Bon Baron, wel aan acolon (een kruising tussen dornfelder en blaufränkisch), müller thurgau of cabernet dorsa (cabernet sauvignon x dornfelder). De plantjes komen momenteel nauwelijks boven de bodembedekking uit, maar dat zal snel veranderen.

Schuin tegenover de wijngaard Divo Nanto, op de andere oever van de Maas, ligt Bouvignes, oftewel Bout de Vignes, een naam die ‘het eind van de wijngaarden’ betekent.  In de middeleeuwen zagen de hellingen rond Dinant namelijk groen van de wijnstokken, niet van de bomen! In dat wijnverleden van de streek zijn de eigenaren van Château Bon Baron, het Nederlandse echtpaar Jeanette en Pjotr, zeer geïnteresseerd. Zozeer zelfs dat ze in toeristenstadje Dinant een vervallen achttiende-eeuwse kerk hebben gekocht waar ze niet alleen een proeflokaal in willen vestigen, maar waar ook een permanente tentoonstelling over de wijngeschiedenis van de Maasvallei zal komen. Vooral kloosters bezaten in de Maasvallei wijngaarden: de abdij van Gembloers bijvoorbeeld ontving in de tiende eeuw van bisschop Notger van Luik een wijngaard in de omgeving van Namen. Vanaf de zestiende eeuw verdween de wijnbouw langzamerhand: alleen rond Hoei hielden wijngaarden het uit  tot in de twintigste eeuw.

[Lees meer...]

Genomineerd voor een Born Digital Wine Award!

Met heel veel trots en plezier kan ik vandaag melden dat de shortlist van de Born Digital Wine Awards is gepubliceerd, en dat een artikel van Wijnkronieken op die lijst staat!

Dit jaar werden er meer dan 300 inzendingen geteld, uit 24 landen: van Australië tot België en van Finland tot Turkije. De juryleden hebben in ieder van de zes categorieën een top vijf samengesteld. Mijn artikel Culinair genieten in Süd Steiermark is genomineerd in de categorie Best Wine Tourism Feature. En daar ben ik heel erg blij mee!

[Lees meer...]

Zo goed als de melk van Onze Lieve Vrouw: Liebfraumilch

Tijdens mijn onderzoek naar de firma Van Gils / Van Dongen, slijters te Utrecht, publiceerde ik op Wijnkronieken een pagina van een prijscourant uit circa 1920. In die prijscourant stond een rijtje Rijn- en Moezelwijnen, waarvan Liebfraumilch, aangeleverd door de firma B. Rosenstein uit Wiesbaden, voor f 1,85 per fles de duurste was. Zelfs de duurste rode Bordeaux uit de lijst, Château Cantemerle, was met f 1,70 nog goedkoper! En dat terwijl wij Liebfraumilch tegenwoordig associëren met op zijn best middelmatige zoete slobber uit de onderste schappen van de supermarkt. Liebfraumilch zoals wij die kennen heeft de Duitse wijnen jarenlang een slechte reputatie bezorgd!

Een bevriende relatie zocht voor mij uit hoe dat nu precies zat met die Liebfraumilch, en wat daarmee gebeurd was. Hoe kan het dat zo’n dure wijn 100 jaar later zo’n slechte naam heeft? Ik kende het verhaal in grote lijnen wel, maar niet eerder werd het zo gedetailleerd en duidelijk uitgelegd dan in de mail die mijn relatie uit Duitsland ontving. Omdat ik in juni naar Rheinhessen ga en een aantal plaatsen uit het verhaal rondom Liebfraumilch zal bezoeken, heb ik die mail er weer eens bij gepakt, en het verhaal vertaald. Het volgt hieronder, en ik ben Jacob Molendijk, Felix Zillien en Wilhem Steifensand zeer erkentelijk voor hun naspeuringen.

Worms, oudste stad van Duitsland
In Worms, gelegen aan de Rijn, werd eind 1200 begonnen met de bouw van de Liebfrauenkirche (kerk van Onze Lieve Vrouw); deze kerk kwam gereed rond 1300. In de 15e eeuw werd vervolgens een groot kloostercomplex gebouwd, aangezien de kerk, gewijd aan Maria, aan een pelgrimsroute naar Santiago de Compostella lag, bij een plaats om de Rijn over te steken. De vele pelgrims die door Worms kwamen, waren op zoek naar veilig onderdak, en dat bood het klooster. In de tuin van het klooster werd een wijngaard aangeplant, en de vele pelgrims verspreiden vervolgens de roem van de wijn van het klooster over de wereld. Zij noemden de wijn ‘zo goed als de melk van Onze Lieve Vrouw’: Liebfraumilch. (Volgens andere berichten is de term Liebfraumilch pas vanaf de 18e eeuw gedocumenteerd, maar ik vind dit verhaal leuker… ;-) )

[Lees meer...]

Aspergetijd! (mét recept)

Als wijnliefhebber kun je er niet onderuit, zo lijkt het wel. Je moet asperges eten in deze tijd, en daar MOET wijn bij. Mijn inbox telt talloze nieuwsbrieven van importeurs die mij aanprijzen dat hun wijn écht het allerbeste bij asperges combineert. Zo is daar – net binnengekomen – het advies van Markvandewijn: een glas Silvaner. Inderdaad erg lekker, heb ik al eens ervaren. Andere suggesties: Cheverny Blanc of Sancerre, door Van Wageningen en de Lange, of Verdicchio dei Castelli di Jesi Classico, door Incontro. Allemaal ook uitstekende combinaties.

En dan is er nog de traditionele Elzasser Pinot Blanc, verkrijgbaar bij bijna iedere wijnspeciaalzaak en zeker ook bij de supermarkt. Recent proefde ik weer eens de simpele en makkelijke versie van Jean Rosen, verkrijgbaar bij de PLUS voor € 5,49. Zacht en fris, met bescheiden fruittonen; helemaal niet verkeerd op het terras of bij een klassiek aspergegerecht (je weet wel, met ham en aardappeltjes bijvoorbeeld, wat ze in België  à la flamande noemen…).

Maar de meest bijzondere suggestie die ik dit jaar tegenkwam is een Sloveense wijn, de Sauvignon Blanc/Pinot Grigio van puklavec&friends, verkrijgbaar bij de Jumbo voor € 4,99. Hij werd mij toegezonden met een pond asperges én een bijbehorend recept, dat ik natuurlijk uitprobeerde.  En dat recept houden we erin!

[Lees meer...]

Slovenië, een wijnland in opkomst

Op maandag 16 april presenteerden in Amsterdam 16 producenten uit Slovenië ongeveer 80 wijnen. Hoewel sommige wijnen al verkrijgbaar zijn op de Nederlandse markt, was dit de eerste grote Sloveense overzichtsproeverij in ons land.

Promoten van de Sloveense wijnindustrie gaat vooralsnog hand in hand met promoten van het toerisme, een slimme zet. Onder het motto I feel Slovenia was er promotiemateriaal beschikbaar, waaronder een boekje vol met tips voor vakanties bij de wijnboer (Vineyard Retreats). Ook in een gesprek met de vertegenwoordiger van wijnhuis Dveri Pax bleek dat wijntoerisme en wijn maken, net als in Oostenrijk overigens, vaak hand in hand gaan. Koppelingen van wijnbedrijven met restaurants en/of gastenverblijven lijken in Slovenië  veel voor te komen.

Habsburgse Rijk
Slovenië  grenst aan Oostenrijk, Hongarije, Kroatië en Italië en met die landen is er een rijk gedeeld wijnverleden. Ooit  maakten deze landen deel uit van het immense Habsburgse Rijk, en werden er plassen wijn geproduceerd waar je u tegen zei. Na twee wereldoorlogen, diverse economische crises en een communistisch regime ziet Midden-Europa er in de 21ste eeuw echter nogal anders uit dan in de 19e, en de wijnproductie ook. Maar pas op, want die wijnbouw komt (of is al) terug! Oostenrijk staat al sinds enige decennia weer volop in de belangstelling van de wijnliefhebbers, vooral vanwege zijn kwalitatief hoogstaande wijnen van bijvoorbeeld grüner veltiner, sauvignon blanc of blaufränkisch. Ook in Hongarije worden heel spannende en goede wijnen geproduceerd. Slovenië is waarschijnlijk het volgende land dat de kwaliteitsslag zal maken.

[Lees meer...]

Senza Trucco: film over krachtige wijnvrouwen

Geïnteresseerd in natuurlijke wijnen, natuurwijnen, biologische wijnen, biologisch-dynamische wijnen of hoe je het ook maar wilt noemen? Probeer dan absoluut de film Senza Trucco (Zonder opmaak) eens te pakken te krijgen. Filmmaakster  Giulia Graglia maakte een prachtig portret van vier vrouwelijke wijnmakers: Elisabetta Foradori uit Alto Adige/Trentino, Nicoletta Bocca uit Piemonte, Dora Forsoni uit Toscane en Arianna Occhipinti uit Sicilië. De vier dames hebben van alles gemeen, onder andere hun passie voor ‘natuurwijnen’ en wijnen met traditie. Zij willen wijn maken zonder al te veel moderne snufjes en toevoegingen, met gebruikmaking van de lessen die hun vaders en/of buurmannen hebben doorgegeven. Drie van hen werken bovendien biologisch-dynamisch.

De film, die verscheen in 2011, toont vier stevige dames, in vier seizoenen, die de wind er op hun bedrijf stevig onder hebben. De passie voor wijn spat er aan alle kanten vanaf. En als je nog denkt dat wijnmaken romantisch is: kijk naar deze film, en je ziet vooral veel zwaar en fysiek werk!

[Lees meer...]

Cuvée 1395, een Gamay uit Mercurey

Koud, kil en nat was het dit weekend. Het liefst zou ik witte wijnen en rosé in de tuin drinken, maar helaas zijn we nog steeds veroordeeld tot binnen eten. En tot rode wijn om warm te blijven. Nou ja, dat laatste is wat overdreven, maar toch….  Je moet toch wat op die kille avonden van de afgelopen week. We kozen zaterdag voor de Gamay 2010 van Domaine de la Monette, in de hoop op wat warmte, maar ook fris fruit, weinig tannines en wat zon.  En dat lukte, bijna! Deze wijn van mijn oud-studiegenoot en mede-historicus Roelof,  eigenaar van en wijnmaker op Domaine de la Monette, paste prima bij het moment. Fruitig en fris, pittig en lekker soepel. Aroma´s van bosfruit en framboos, smaak idem dito. Hij had alleen een tikje vrolijker gekund. Om wat meer over de wijn te weten te komen, en over de aparte naam, Cuvée 1395, mailde ik Roelof weer eens. Ik vroeg hem de naam uit te leggen, en naar de reden waarom hij deze wijn gelabeld heeft als Vin de Pays de Saône-et-Loire. Tenslotte wonen Roelof en Marlon in Mercurey, in de Côte Chalonaisse, hartje Bourgogne.

Ik vroeg hem allereerst waarom de wijn iets vrolijkheid mistte: ‘De Gamay 2010 is nog een beetje gesloten, het gaat elke week wat beter, we beginnen ze nu eigenlijk pas te verkopen. ‘ Ik had hem blijkbaar toch nog ietsje langer moeten laten liggen…

[Lees meer...]

A Sweet and Sour Experience: Tasting Uhudler!

Probably every wine country has its secrets: wines that are produced only in hidden corners of the vineyard area, drunk only by the locals. I have come across wines like this in France a few years ago, and in Austria in 2010, during EWBC. And there are undoubtedly much more. These are wines that are not exported, not produced in large quantities, sometime even almost forbidden, but not quite.  And mostly, there is a very interesting history behind these wines.

One such wine – let’s called it X –  I tasted last week, at home, together with a friend who happened to have  a bottle of X in his cellar. When Bernard learned I had heard of X, but not tasted it, he offered to come by and share that bottle together. And so we did.

Wine museum Moschendorf
I first heard about X during the press trip after EWBC 2010 to Südburgenland. We visited the tiny open air wine museum in Moschendorf, close to the Hungarian border. Walking to the tasting room, where we were going to taste some 30 and more wines from Blaufränkisch, from the Eisenberg DAC, we saw the word ‘uhudler’ on a large information panel and also on the walls of some houses. A welcoming sign moreover spoke of Uhudler-Verkostung im Stadel. So uhudler was probably a wine! And that is indeed what the information panel told us. Uhudler is a wine made of what the Austrians call Direktträger: American vines, with American rootstock and all. During the big phylloxera epidemic  of the late nineteenth century, whereby a tiny aphid devasted almost all of Europe’s vineyards by gnawing at the roots of the vines, people tried all kinds of things to be able to keep making wine. It took a while before the final cure was discovered: grafting European Vinifera vines onto American non-Vinifera rootstock. The continent of Northern America has a large array of berry carrying vines, different from the European Vitis Vinifera. These vines go by the name of Vitis Lambrusca, or Vitis Rupestris. And they are immune to the grape louse, phylloxera vastatrix.

[Lees meer...]

Grootse wijnen 2012: een vluchtige impressie en wat overpeinzingen

Het was er donker en iets vochtig, met volop geluiden;  een beetje alsof je de jungle betrad. En voor de beginnende wijnliefhebber moet het ook wel een beetje zo aangevoeld hebben: een jungle van 50 heel verschillende wijnhandelaren, rijp en groen. Kleine importeurs met grootse wijnen, en kleine importeurs met in ieder geval de aspiratie om grootse wijnen te schenken. Allemaal verzameld in de Showkas van De Arendshoeve in Aalsmeerderbrug, onder de rook van Schiphol. In een grote cirkel stonden de importeurs in de kas, en lieten er twee dagen lang hun soms zeer bijzondere wijnen aan het (vak)publiek proeven.

Veel nieuwkomers
Wat korte impressies van een inmiddels jaarlijkse proeverij die ik vooral gebruik om te kijken wat er aan nieuwe, bijzondere wijnen in Nederland te koop is. Nog voordat ik mij afgelopen zondag in het gewoel stortte, waren me thuis, bij het bestuderen van de lijst met aanwezige wijnimporteurs, een paar dingen opgevallen.

[Lees meer...]